Burgerschap
Sinds 1 augustus 2021 is er een nieuwe wet burgerschapsonderwijs voor basisscholen en middelbare scholen. Hierin staat dat leerlingen moeten leren over de basiswaarden van een democratische rechtsstaat, zoals Nederland. Niet alleen kennis hierover hebben is belangrijk voor leerlingen, maar ook het ontwikkelen van de competenties die hierbij horen. Bijvoorbeeld leren omgaan met mensen die ergens anders over denken dan zij zelf, leren debatteren en leren hoe hun eigen mening te vormen. Eind 2024 zijn er bij SLO 6 conceptkerndoelen voor burgerschap in de klas verschenen:
1. Schoolcultuur
2. Diversiteit
3. Democratische waarden
4. Maatschappelijke betrokkenheid
5. Democratische betrokkenheid
6. Maatschappelijke vraagstukken
Wat is burgerschap in de klas?
Burgerschap in de klas gaat over actief en bewust deelnemen aan de samenleving. Leerlingen leren om respectvol met anderen om te gaan, verschillen te begrijpen en mee te denken over maatschappelijke vraagstukken. Bij Jeelo gebeurt dit via praktijkgerichte projecten, opgebouwd rond duidelijke bouwstenen zoals democratische waarden, diversiteit en maatschappelijke betrokkenheid. Deze sluiten aan bij de 6 conceptkerndoelen en zorgen voor een sterke basis voor betekenisvolle burgerschapsvorming.
Burgerschap geïntegreerd in Jeelo wereldoriëntatie
- SLO kerndoeldekkend
- Burgerschap geïntegreerd in 12 projecten
- Voor groep 1 t/m 8
- O.b.v. 15 jaar ervaring WO onderwijs
- Behaalde doelen makkelijk zichtbaar in eigen leerlingvolgsysteem
Jeelo burgerschapsonderwijs via wereldoriëntatie
Voor de methode wereldorientatie heeft Jeelo 12 projecten voor groep 1 t/m 8. Daarin zijn de 6 concept-kerndoelen burgerschap van het SLO compleet verweven. De projecten gaan immers over maatschappelijk relevante onderwerpen. Ook de 21e-eeuwse vaardigheden/competenties zijn in alle projecten verwerkt.
De inspectie kijkt al een tijdje met onze scholen mee en is erg te spreken hoe de burgerschapsdoelen zijn ondergebracht in het Jeelo basisonderwijs. Via ons leerlingvolgsysteem kun je goed aantoonbaar maken wat de leerlingen op het gebied van burgerschap in de klas hebben geleerd, wat natuurlijk erg handig is voor de inspectie.
In onze 12 projecten komen verschillende maatschappelijke vraagstukken aan de orde, waardoor je aandacht besteedt aan SLO-kerndoel 6 van burgerschap. Doordat je maatschappelijke organisaties betrekt bij elk project creëer je een schoolcultuur voor leren met maatschappelijke organisaties op én buiten school. Dit is meteen SLO-kerndoel 1 van burgerschap. De andere 4 kerndoelen voor burgerschapsvorming komen ook in alle projecten aan bod en vooral binnen de volgende 4 projecten:
- Omgaan met elkaar
- Inrichten van je eigen omgeving
- Leren voor later
- Leren van personen van vroeger
Binnen deze 4 projecten krijgen de burgerschapsdoelen extra aandacht. Samen met de andere 8 projecten vormen ze een samenhangend geheel, waarin burgerschap volledig is geïntegreerd in de methode wereldoriëntatie.
Onderwijsraad: burgerschap en deugden
In 2012 sprak de Onderwijsraad in het advies ‘Verder met burgerschap’ al over deugden. Daarin staat onder andere: ‘De grote waarden van onze democratische rechtstaat kunnen het best worden overgedragen door de “kleine deugden” ervan te leren.’
Deugden zijn goede eigenschappen die te maken hebben met het ontwikkelen van je persoonlijkheid en met de omgang met elkaar.Goed leren omgaan met elkaar en talenten ontwikkelen en benutten zijn daarom belangrijke speerpunten binnen Jeelo. Leerlingen leren door het Jeelo burgerschapsonderwijs beter functioneren in de maatschappij en leren elkaar respecteren, nu en in hun latere leven.
Wat is eerlijk? Kan een leugentje om bestwil nu wel of niet? Wat is moed? En kun je ook te moedig zijn? Hierover praten met de leerlingen blijkt heel waardevol. Jeelo heeft daarvoor 14 deugden in de projecten verwerkt voor groep 1 t/m 8: vriendelijkheid, behulpzaamheid, zelfbeheersing, beleefdheid, eerlijkheid, volhardendheid, netheid, geduld, moed, zorgzaamheid, betrouwbaarheid, bescheidenheid, assertiviteit en verantwoordelijkheid.
De leerlingen praten met elkaar over de deugd en doen vervolgens ervaringen op in rollenspellen en tijdens het samenwerken in de projecten. Door in elk project een deugd centraal te stellen, werk je steeds aan burgerschap.
De deugden in de projecten van Jeelo
De deugden zijn verwerkt in alle 12 projecten van Jeelo binnen de methode wereldoriëntatie. In 4 projecten krijgen de burgerschapsdoelen extra aandacht. Per project en per groep staat steeds een andere deugd centraal. In de volgende tabel staan deze 4 projecten met de bijbehorende deugd en het projectresultaat per groep aangegeven. Zo zie je hoe de burgerschapsdoelen met behulp van de deugden in deze projecten zijn verwerkt.
Kortom: burgerschap = Jeelo
Burgerschap is compleet verweven in het Jeelo-onderwijs, zoals je ook terugziet in de basis van Jeelo: de 3 pijlers. Leerlingen leren voor burgerschapsvorming binnen maatschappelijk relevante projecten in samenhang met hun directe omgeving op hun eigen niveau. Dat maakt dat leerlingen die Jeelo’en een goede basis ontwikkelen om een steeds belangrijker onderdeel te worden van de maatschappij.
Met de complete Jeelo-methode wereldoriëntatie kun je de burgerschapsdoelen dus ruim afdekken met de 12 projecten. De inspectie is dan ook zeer te spreken over ons burgerschapsonderwijs. Doordat burgerschap volledig is geïntegreerd in de projecten, werk je op een betekenisvolle en samenhangende manier aan de burgerschapsdoelen binnen je eigen basisonderwijs. Met Jeelo werk je op een laagdrempelige manier met projectonderwijs. Je zult zien dat dat meerwaarde heeft voor zowel leerkracht als leerling. Meer dan 100 scholen werken met onze projecten en delen dagelijks de mooiste verhalen over hun enthousiaste leerlingen.
