Elke dag een beetje Paarse Vrijdag bij Jeelo

Op vrijdag 9 oktober is het Paarse Vrijdag. Scholen besteden dan extra aandacht aan seksuele diversiteit en genderdiversiteit en aan een veilige school waarin iedereen zichzelf kan zijn. In de projecten van Jeelo zie je veel onderwerpen die daarbij passen. Van jezelf leren kennen en verschillende gezinsvormen tot groepsdruk, gelijke behandeling, relaties en seksuele diversiteit.

De sterkste verbinding ligt in het project Omgaan met elkaar. De centrale vraag daarin is hoe je samenleeft met mensen die verschillende waarden en normen hebben. Leerlingen ontdekken verschillen en overeenkomsten, vormen hun eigen mening en leren verschillen steeds beter begrijpen en waarderen.

Dat begint bij de jongste leerlingen en groeit gedurende de basisschool steeds verder mee.

Van jezelf leren kennen naar verschillen waarderen

In groep 1-2 staat de eigen groep centraal. Leerlingen ontdekken dat ze verschillende interesses, eigenschappen en voorkeuren hebben. Ze kijken ook bewust naar zichzelf, bijvoorbeeld door een zelfportret te maken. Wie ben ik, waarin ben ik anders dan een ander en wat hebben we gemeen?

Daar ligt een eenvoudige verbinding met Paarse Vrijdag. Jezelf mogen zijn begint bij ervaren dat niet iedereen hetzelfde hoeft te zijn om toch bij dezelfde groep te horen.

 

In groep 3-4 wordt de leefwereld groter en kijken leerlingen onder andere naar verschillende soorten gezinnen. Een gezin bestaat immers niet altijd uit een vader, moeder en kinderen. Er zijn ook gezinnen met één ouder, twee vaders of twee moeders en er zijn samengestelde gezinnen, pleeggezinnen en andere gezinssituaties.

Je kunt samen met de leerlingen onderzoeken: wat maakt een gezin eigenlijk een gezin? Leerlingen zullen verschillen zien, maar waarschijnlijk ook veel overeenkomsten noemen: bij elkaar horen, voor elkaar zorgen, samen dingen doen en een plek hebben waar je je thuis voelt.

Kringgesprek

In groep 5-6 komt gaat het over vriendschap en ook over groepsdruk.

Leerlingen denken na over vriendschap, hun plek in een groep en het hebben van een eigen mening. Dat maakt het mogelijk om verder te gaan dan de boodschap dat ‘iedereen zichzelf mag zijn’.

Stel dat een groep leerlingen steeds grappen maakt over een klasgenoot omdat die zich anders kleedt, andere interesses heeft of niet voldoet aan het beeld dat zij van een jongen of meisje hebben. Lach je mee? Zeg je er iets van? En waarom is dat soms moeilijk?

Zo’n situatie raakt aan Paarse Vrijdag, maar ook breder aan de sociale ontwikkeling van leerlingen. Ze ervaren dat een veilige groep niet vanzelf ontstaat en dat hun eigen gedrag invloed heeft op de ruimte die een ander krijgt.

Niet alleen de vraag kan ik mezelf zijn? is dus belangrijk, maar ook: wat doe ik als een ander die ruimte niet krijgt?

Meer lezen over werken aan een veilige groep? Bekijk ook de blog Zo versterkt Jeelo de gouden weken op school.

Van mening naar recht op gelijke behandeling

In groep 7-8 wordt de blik nog breder. Leerlingen werken onder andere aan het recht op gelijke behandeling, feiten en meningen en de multiculturele samenleving.

Daar ligt een sterke verbinding met burgerschap én met Paarse Vrijdag.

Je kunt met leerlingen bijvoorbeeld kijken naar uitspraken over mensen die anders leven dan zijzelf. Wat is een feit? Wat is een mening? Wanneer speelt een vooroordeel mee? En betekent het hebben van een mening dat je alles over een ander mag zeggen?

Het recht op gelijke behandeling maakt zo’n gesprek nog concreter. Mensen verschillen van elkaar in achtergrond, geloof, gezin, seksuele oriëntatie, gender en allerlei andere kenmerken. Wat betekent het dan dat iedereen gelijkwaardig is?

Leerlingen leren verschillen begrijpen, verschillende perspectieven bekijken en respectvol omgaan met anderen.

Relaties, seksualiteit en seksuele diversiteit

Ook relationele en seksuele vorming staat binnen Jeelo niet los van deze onderwerpen. Vooral in Omgaan met elkaar en Zorgen voor jezelf en anderen komt dit aan de orde.

Een school kan daarbij ook iemand van buiten betrekken. Via maatschappelijke organisaties zoals Eliho zijn bijvoorbeeld ervaringslessen mogelijk waarbij seksuele diversiteit expliciet aan bod komt binnen Omgaan met elkaar. Binnen Zorgen voor jezelf en anderen kan het gesprek gaan over seksualiteit, normen en waarden, wensen en grenzen.

Een ervaringsdeskundige kan zo een onderwerp dat leerlingen vooral uit gesprekken of media kennen dichterbij brengen.

Wat kun je hiermee op Paarse Vrijdag?

Schoolbreed kun je één vraag centraal stellen:

Wat doen wij op onze school zodat iedereen zichzelf kan zijn en erbij hoort?

Laat iedere groep die vraag op een passend niveau beantwoorden. Daarmee krijgt Paarse Vrijdag niet alleen een zichtbare, maar ook een inhoudelijke plek in de school.

Niet alleen op 9 oktober

Paarse Vrijdag is een goed moment om seksuele diversiteit en genderdiversiteit extra zichtbaar en bespreekbaar te maken. Maar waarom alleen op Paarse Vrijdag? Veel van waar deze dag voor staat, zit gewoon in de projecten van Jeelo.

Wanneer leerlingen zichzelf en elkaar leren kennen. Wanneer ze verschillende gezinnen onderzoeken. Wanneer ze ervaren wat groepsdruk doet. Wanneer ze verschillen leren waarderen en nadenken over gelijke behandeling. Wanneer relaties, seksualiteit en grenzen aan bod komen. En wanneer leerlingen leren om niet alleen voor zichzelf, maar ook voor anderen op te komen.

Misschien vind je deze artikelen ook interessant

Volg Jeelo op Instagram!

Wil je meer zien van hoe Jeelo werkt in de praktijk? Op onze Instagram-pagina delen we inspiratie, voorbeelden en momenten uit scholen die werken met wereldoriëntatie, burgerschap en maatschappelijk betrokken projectonderwijs.

Je ziet daar hoe leerlingen leren door te ervaren, samenwerken aan echte einddoelen en hun omgeving actief betrekken bij wat ze leren. Van schoolbrede projecten tot 21e-eeuwse vaardigheden en van burgerschap tot leren in samenhang.

Bekijk zeker ook eens onze verzameling ‘hoogtepunten’. Daar vind je mooie voorbeelden, updates en indrukken van Jeelo in de klas.

Jeelo instagram